Modernliğin Bir Krizi Olarak Göç: Felsefi Bir Çözümleme
Anahtar Kelimeler:
araçsal akıl- tanınma- yurtsuzluk- istisna hali- zorunlu göçÖz
Zorunlu göç, günümüzde yalnızca demografik veya insani bir sorun olarak değil, modern siyasal aklın ve dünya düzeninin ürettiği çok katmanlı bir kriz olarak ortaya çıkmaktadır. Bu makale, göç olgusunu modernliğin araçsal akıl, ulus-devlet ve egemenlik anlayışı bağlamında ele almaktadır. Modern siyasal akıl, bireyi hak sahibi bir özne olarak tanımlarken, aynı zamanda onu sınırlar. Bu durum, özellikle zorunlu göç deneyiminde hakların askıya alınması, yurtsuzluk ve siyasal aidiyet kaybı gibi sorunları görünür hâle getirmektedir. Makalenin ilk kısmında, araçsal akıl eleştirisi üzerinden modernliğin siyasal ontolojisini tartışılmakta; göç krizinin düşünsel arka planını incelenmekte ve normatif bir kriz olarak değerlendirilmektedir. İkinci kısmında ise, göç sorununa alternatif bir normatif çerçeve önerilmektedir. Bu yaklaşım, göçmenleri yalnızca korunması gereken bireyler ya da yük olarak değil, kamusal yaşamın eşit paydaşları olarak tanıyan bir siyasal anlayışı gerektirir. Böylece yönetimden onura, toleranstan tanınmaya ve statüden paydaşlığa uzanan üçlü dönüşümü, göç etiği için kurucu ve dönüştürücü bir normatif paradigma olarak ortaya konmaktadır. Sonuç olarak makalede, göç krizinin çözümünün güvenlik ve yardım politikalarıyla değil, tanınma, katılım ve demokratik aidiyet eksenli yeni bir siyasal düşünce ile mümkün olabileceğini ileri sürmektedir.
Referanslar
Agamben, Giorgio. 2020. Kutsal İnsan: Egemen İktidar ve Çıplak Hayat. Çev. İsmail Türkmen. Ayrıntı Yayınları.
Akkol, M. L. 2019. “Jürgen Habermas’ın İletişimsel Eylem Kuramı ve Kamusal Alan Kavramının Analizi.” Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 37: 171-180.
Arendt, Hannah. 1943. “Biz Mülteciler.” 29 Nisan. https://www.gazeteduvar.com.tr/dunya-forum/2017/04/29/biz-multeciler
———. 2014. Kötülüğün Sıradanlığı: Eichmann Kudüs’te. Çev. Ö. Çelik. Metis Yayınları.
———. 2018. Totalitarizmin Kaynakları II: Emperyalizm. İletişim Yayınları.
Aristoteles. 1997. Nikomakhos’a Etik. Çev. S. Babür. Ayraç Yayınları.
Asker, Şakire. 2025. Göçün Kavramsal Temelleri ve Yerel Yönetimlerde Göç ve Mülteci İletişimine Yönelik Çözüm Önerileri. Doktora tezi, Bahçeşehir Üniversitesi.
Bauman, Zygmunt. 2018. Iskarta Hayatlar: Modernite ve Safraları. Çev. O. Yener. Can Yayınları.
———. 2021. Kapımızdaki Yabancılar. Ayrıntı Yayınları.
Benhabib, Seyla. 2006. Ötekilerin Hakları: Yabancılar, Yerliler, Vatandaşlar. Çev. B. Akkıyal. İletişim Yayınları.
Berktay, Fatmagül. 2016. Politikanın Çağrısı. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Best, Steven, ve Douglas Kellner. 1998. Postmodern Teori: Eleştirel Soruşturmalar. Çev. Mehmet Küçük. Ayrıntı Yayınları.
Bigo, Didier. 2002. “Security and Immigration.” Alternatives 27 (1): 63-92.
Boyraz, H. M. 2022. “Avrupa Ülkelerinde Göçün Güvenlikleştirilmesi.” Doktora tezi. Sakarya Üniversitesi. https://acikerisim.sakarya.edu.tr/handle/20.500.12619/100679
Bartram, David P. 2017. Göç Meselesinde Temel Kavramlar. Hece Yayınları.
Bumin, Tülin. 2010. Tartışılan Modernlik. Yapı Kredi Yayınları.
Cevizci, Ahmet. 2009. Felsefe Tarihi. Say Yayınları.
Çelikoğlu, İ. Ö. 2011. “Habermas’ın Modernite Savunusu.” Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 11 (3): 239-258.
Derrida, Jacques. 2012. “Konukseverlik.” İçinde Pera Peras Poros, 7–33. İş Bankası Yayınları.
Ferreira, S. 2016. “Migratory Crisis in the Mediterranean: Managing Irregular Flows.” Stability: International Journal of Security & Development5 (1): 1-6.
Foucault, Michel. 1981. “What is Our Present?” YouTube. 37:30. Yükleyen Philosophy Overdose. 27 Kasım 2021. https://youtu.be/pe5HpgZKQjs
———. 2014. Bilginin Arkeolojisi. Çev. V. Urhan. Ayrıntı Yayınları.
———. 2019a. “İktidar ve Bilgi.” İçinde Foucault: İktidarın Gözü, 167-184. Ayrıntı Yayınları.
———. 2019b. “Aydınlanma Nedir?” İçinde Özne ve İktidar, 157-168. Ayrıntı Yayınları.
Gros, Frederic. 2021. Michael Foucault. İletişim Yayınları
Gülsoy, D. 2005. “Noam Chomsky.” İçinde Kadife Karanlık, 139-192. Su Yayınları.
Gültekin, A. C. 2014. “Derrida’da Konukseverlik.”FLSF 17: 13-34.
Habermas, Jürgen. 1990. The Philosophical Discourse of Modernity. MIT Press.
———. 2007. Kamusal Alanın Yapısal Dönüşümü. İletişim Yayınları.
———. 2018. “Demokratik Anayasal Devlette Tanınma.” İçinde Çokkültürcülük. 125-161. Yapı Kredi Yayınları.
Harvey, David. 2015. Neoliberalizmin Kısa Tarihi. Sel Yayınları.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Şakire Asker (Yazar)

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.