Eric Hoffer'in Kesin İnançlılar Bağlamında Politik Bir Figür Olarak Kesin İnançlı

Yazarlar

  • Rıfatcan Gülten Bağımsız Araştırmacı Yazar

Anahtar Kelimeler:

kitle hareketleri- özdeşleşme- anti-politika- özgürlük- eşitlik

Öz

Bu çalışmada Eric Hoffer’ın Kesin İnançlılar adlı eserinden hareketle “kesin inançlı”yı psikolojik bir tip ya da tarihsel bir sapma olarak görmenin zıttına, modern politikanın merkezinde yer alan bir politik figür olarak ele almaktayız. Analizin çıkış noktasını, benliğin kendi kendisini değersizleştirmesi, yaşamın onarılamaz bir başarısızlık olarak deneyimlenmesi ve bu deneyimin ürettiği kendinden kaçma itkisiyle kitleye yönelim arasındaki ilişki oluşturmaktadır. Çalışma boyunca, kendi değerini üretemeyen benliğin, özdeşleşme, aidiyet ve anonimleşme süreçleri aracılığıyla bir dava ve kitle hareketi içinde eriyerek politik bir figüre dönüştüğünü göstermekteyiz. Kesin inançlıyı, özgürlüğü yük, eşitliği tehdit, çoğulluğu ise katlanılması gereken bir belirsizlik olarak algılayan; bu nedenle modern politik dilin kurucu kavramlarını itaat, homojenlik ve nefret ekseninde tersyüz eden bir özne olarak okumaktayız. Makalede, bu figürün yalnızca totaliter kitle hareketlerine özgü olmadığını, modern politik tahayyül içinde farklı bağlamlarda yeniden ortaya çıkabilen kalıcı bir politik figür olduğunu ileri sürmekteyiz.

Referanslar

Adorno, Theodor W. 2003. “Kültür Endüstrisini Yeniden Düşünürken”. Cogito: Üç Aylık Düşünce Dergisi, sy. 36: 76-84.

———. 2011. Otoritaryen Kişilik Üstüne: Niteliksel İdeoloji İncelemeleri. Çeviren Doğan Şahiner. Say Yayınları.

Arendt, Hannah. 2012. Geçmişle Gelecek Arasında: Siyasi Düşünce Konulu Altı Deneme. 4. bs. Çeviren Bahadır Sina Şener. İletişim Yayınları.

———. 2014. Totalitarizmin Kaynakları 3: Totalitarizm. Çeviren İsmail Serin. İletişim Yayınları.

Baehr, Peter. 2007. “The ‘Masses’ in Hannah Arendt’s Theory of Totalitarianism”. The Good Society 16 (2): 12-18. http://www.jstor.org/stable/20711261.

Bauman, Zygmunt. 2003. Modernlik ve Müphemlik. Çeviren İsmail Türkmen. Ayrıntı Yayınları.

Canetti, Elias. 2004. Kitle ve İktidar. Çeviren Gülrü Aksoy. Ayrıntı Yayınları.

Dellaloğlu, Besim F. 2003. “Bir Giriş – Adorno Yüz Yaşında”. Cogito: Üç Aylık Düşünce Dergisi, sy. 36: 13-36.

Freud, Sigmund. 2012. Kitle Psikolojisi ve Ben-Analizi. Çeviren Saffet Mahmut Süruri. Payel Yayınları.

Hoffer, Eric. 2017. Değişim Sancısı. 2. bs. Çeviren Filiz Bengisu. Dergâh Yayınları.

———. 2025. Kesin İnançlılar: Kitlesel Hareketlerin Doğası Üzerine Düşünceler. 24. bs. Çeviren Erkıl Günur. Profil Yayıncılık.

Horkheimer, Max. 1986. Akıl Tutulması. Çeviren Orhan Koçak. Metis Yayınları.

Howard, Dick. 1988. The Politics of Critique. University of Minnesota Press.

———. 1996. Political Judgments. Rowman & Littlefield.

———. 2002. The Specter of Democracy. Columbia University Press.

———. 2010. The Primacy of the Political: A History of Political Thought from the Greeks to the French and American Revolutions. Columbia University Press.

———. 2016. Between Politics and Antipolitics: Thinking About Politics After 9/11. Palgrave Macmillan.

Le Bon, Gustave. 2014. Kitleler Psikolojisi. Çeviren Elif Gündoğdu. Hayat Yayınları.

Schmitt, Carl. 2022. Değerlerin Tiranlığı: Bir Hukukçunun Değer Felsefesi Hakkındaki Mülahazaları. Çeviren Mehmet Cemil Ozansü. Pinhan Yayıncılık.

Sennett, Richard. 2013. Kamusal İnsanın Çöküşü. 4. bs. Çeviren Abdullah Yılmaz. Ayrıntı Yayınları.

İndir

Yayınlanmış

2026-04-15

Sayı

Bölüm

Makaleler

Nasıl Atıf Yapılır

Gülten, Rıfatcan. 2026. “Eric Hoffer’in Kesin İnançlılar Bağlamında Politik Bir Figür Olarak Kesin İnançlı”. Felsefelik 1 (Nisan): 49-61. https://felsefelik.org/index.php/dergi/article/view/5.